استریلیزاسیون فوری (IUSS) چیست؟ راهنمای کامل، خطرات، دستورالعمل وزارت بهداشت و نقش رول استریل، اندیکاتور و پک استریل
استریلیزاسیون ابزار پزشکی یکی از مهمترین مراحل در پیشگیری از انتقال عفونت در مراکز درمانی است. هر وسیلهای که وارد بدن بیمار میشود، در صورت عدم استریل صحیح، میتواند عامل انتقال میکروارگانیسمهای خطرناک باشد و عوارض جدی از جمله عفونت محل جراحی، سپسیس و حتی مرگ ایجاد کند.
در حالت استاندارد، ابزارها پس از شستشو، خشک شدن، بستهبندی در رول استریل یا پک استریل و قرارگیری در دستگاه اتوکلاو، استریل شده و تا زمان مصرف در بستهبندی باقی میمانند. اما در برخی شرایط اضطراری، زمان کافی برای انجام کامل این فرآیند وجود ندارد. در این شرایط از روشی به نام استریلیزاسیون فوری یا Immediate-Use Steam Sterilization (IUSS) استفاده میشود.
طبق دستورالعمل معاونت درمان وزارت بهداشت، این روش برای استریل سریع ابزار پزشکی و استفاده فوری از آن طراحی شده است و باید محدود به شرایط اضطراری باشد.
در این مقاله از مبین هلث، این روش را بهطور کامل بررسی میکنیم و نقش حیاتی رول استریل، اندیکاتور و پک استریل را در افزایش ایمنی توضیح میدهیم.
استریلیزاسیون فوری (IUSS) چیست؟
استریلیزاسیون فوری فرآیندی است که در آن ابزار پزشکی قابل استفاده مجدد، بدون بستهبندی و با استفاده از بخار در مدت زمان کوتاه استریل میشوند تا بلافاصله استفاده شوند.
در گذشته این روش Flash Sterilization نام داشت، اما امروزه اصطلاح IUSS استفاده میشود.
طبق دستورالعمل:
- ابزار بدون بستهبندی استریل میشود
- استفاده از آن باید فوری باشد
- نگهداری آن مجاز نیست
پارامترهای استاندارد استریلیزاسیون فوری
پارامترهای اصلی شامل:
دما
132 درجه سانتیگراد
زمان
3 تا 10 دقیقه
نوع عامل
بخار اشباع
این شرایط برای از بین بردن باکتریها، ویروسها و اسپورها طراحی شده است.
چرا استریلیزاسیون فوری انجام میشود؟
این روش فقط در شرایط خاص استفاده میشود.
مهمترین موارد:
افتادن ابزار جراحی
مثلاً افتادن فورسپس در حین عمل
کمبود ابزار استریل
وقتی جایگزین وجود ندارد
شرایط اورژانسی
وقتی زمان کافی برای استریلیزاسیون کامل وجود ندارد
مهمترین ضعف استریلیزاسیون فوری: عدم استفاده از رول استریل و پک استریل
در روش استاندارد، ابزار داخل رول استریل یا پک استریل قرار میگیرد.
اما در IUSS:
ابزار بدون بستهبندی است.
این موضوع باعث افزایش خطر آلودگی میشود.
چرا بستهبندی در استریلیزاسیون اهمیت دارد؟
بستهبندی مهمترین عامل حفظ استریل بودن ابزار است.
وظایف بستهبندی:
- جلوگیری از ورود میکروب
- حفظ استریل بودن
- امکان نگهداری
رول استریل چیست؟
رول استریل یک نوع بستهبندی پزشکی است که برای استریل کردن ابزار در اتوکلاو استفاده میشود.
این رول از دو بخش تشکیل شده است:
- کاغذ پزشکی
- فیلم شفاف
مزایای استفاده از رول استریل
حفظ استریل بودن ابزار
مهمترین مزیت
امکان نگهداری
برخلاف IUSS
جلوگیری از آلودگی
افزایش ایمنی بیمار
پک استریل چیست؟
پک استریل مجموعهای از ابزار است که:
- داخل بستهبندی استریل قرار دارد
- آماده استفاده است
مزایای پک استریل
کاهش زمان آمادهسازی
افزایش ایمنی
کاهش خطای انسانی
اندیکاتور استریل چیست؟
اندیکاتور ابزاری است که نشان میدهد استریلیزاسیون بهدرستی انجام شده است.
اهمیت اندیکاتور در استریلیزاسیون
اندیکاتور نشان میدهد:
- دما مناسب بوده
- زمان کافی بوده
انواع اندیکاتور استریل
اندیکاتور شیمیایی
مانند:
- کلاس 1
- کلاس 5
- کلاس 6
اندیکاتور بیولوژیک
دقیقترین روش کنترل
نقش اندیکاتور در رول استریل
اندیکاتور داخل پک قرار میگیرد.
و تأیید میکند:
استریلیزاسیون کامل انجام شده.
خطرات استریلیزاسیون فوری
طبق دستورالعمل وزارت بهداشت:
افزایش خطر آلودگی
به دلیل نبود بستهبندی
خطر سوختگی
به دلیل دمای بالا
خطر عفونت
چرا استریلیزاسیون استاندارد ایمنتر است؟
زیرا شامل:
- رول استریل
- اندیکاتور
- بستهبندی
است.
مراحل استریلیزاسیون استاندارد
شستشو
خشک کردن
بستهبندی در رول استریل
قرار دادن اندیکاتور
استریلیزاسیون
نگهداری
چرا استفاده از رول استریل باعث کاهش عفونت میشود؟
زیرا ابزار:
- محافظت میشود
- آلوده نمیشود
نقش CSSD در استریلیزاسیون
CSSD مسئول:
- شستشو
- بستهبندی
- استریل
است.
چرا بیمارستانها باید استفاده از IUSS را کاهش دهند؟
زیرا:
خطر بیشتری دارد.
راهکار کاهش استفاده از استریلیزاسیون فوری
استفاده از رول استریل
استفاده از پک استریل
استفاده از اندیکاتور
مدیریت صحیح ابزار
ویژگیهای رول استریل استاندارد
یک رول استریل استاندارد باید:
- نفوذپذیر باشد
- مقاوم باشد
- دارای اندیکاتور باشد
ویژگیهای اندیکاتور استاندارد
اندیکاتور باید:
- دقیق باشد
- تغییر رنگ واضح داشته باشد
ویژگیهای پک استریل استاندارد
پک استریل باید:
- مقاوم باشد
- استریل بماند
نقش مبین هلث در تأمین تجهیزات استریلیزاسیون
مبین هلث تأمینکننده:
- رول استریل
- اندیکاتور
- پک استریل
است.
این محصولات باعث:
- افزایش ایمنی
- کاهش عفونت
میشوند.
نتیجهگیری
استریلیزاسیون فوری یک روش اضطراری است.
اما بهترین روش:
استفاده از رول استریل، اندیکاتور و پک استریل است.
این روش باعث:
- افزایش ایمنی
- کاهش عفونت
میشود.
سوالات متداول
آیا استریلیزاسیون فوری ایمن است؟
بله، اما فقط در شرایط اضطراری.
آیا رول استریل ضروری است؟
بله، برای استریلیزاسیون استاندارد.
چرا اندیکاتور مهم است؟
برای تأیید استریلیزاسیون.
