راهنماهای كلی برای انجام ضدعفونی سطح بالا
طبقه بندی ابزار پزشكی بر اساس ریسک انتقال عفونت
ابزار و وسایلی که برای تشخيص و درمان مورد استفاده قرار می گيرند ،با توجه به ریسک احتماالی ایجاد عفونت و محل ورودشان به بدن به سه دسته تقسيم ميگردند که برای هر سطح به روشهای پاکسازی و گندزدایی خاصی نياز می باشد.
| ریسک انتقال عفونت | وسیله مورد استفاده و مثال | سطح ضدعفونی مورد نیاز |
| بحرانی یا حیاتی (Critical) | هرگونه وسيله ای که به داخل سيستم عروقی یا بافتهای استریل وارد می شود. مانند: وسایل جراحی ، آرتروسکوپی و بيوپسی و….. | استریليزاسيون |
| نیمه بحرانی یا نیمه حیاتی (Semi-critical) | وسایلی که در تماس با غشاهای مخاطی و پوست آسيب دیده و غير سالم قرار می گيرند. مانند: واژینال اسپکولوم ،آندوسکوپ و ابزار بيهوشی و… | ضدعفونی سطح بالا |
| غیر بحرانی یا غیر حیاتی (non-critical) | وسایلی که در تماس با پوست سالم هستند یا با بيمار تماس ندارند. مانند: تختخوا بها ، دستگاه اندازه گيري فشارخون و ….. | ضدعفونی سطح متوسط یا پایين |
معرفی مواد ضدعفونی کننده سطح بالا
گلوتارآلدئید
گلوتارالدئید یک دی آلدئید اشباع شده است که به عنوان یک ضدعفونی کننده سطح بالا و استریل کننده شیمیایی شناخته می شود.
این ماده بر باکتری و ویروس و اسپور موثر است. فرمول های جدیدی از گلوتارآلدئید(مانند گلوتارالدئید – فنل- سدیم فنات – گلوتارالدئید اسیدی – گلوتارالدئید قلیایی تثبیت شده ) در 30 سال گذشته تولید شده اند که مزیتهایی نسبت به ترکیب اولیه دارند. نیمه عمر مصرف محلول های گلوتارآلدئیدی 28 تا 30 روز است و در کنار آن فعالیت ضدمیکروبی به خوبی حفظ شده است.
فعالیت ضدمیکروبی گلوتارالدئید به طول عمر محصول و شرایط مصرف مانند رقت و بار مواد آلی نیز بستگی دارد.هیچ تفاوتی در فعالیت میکروب کشی گلوتارالدئیدهای اسیدی و قلیایی وجود ندارد.
مزایای عمده محلول های بر پایه گلوتارالدئید ویژگی های میکروب کشی عالی، فعالیت حتی در حضور مواد آلی (سرم گاوی 20%) و نداشتن اثر خورندگی برای تجهیزات آندوسکوپی ، ترمومترها، وسایل کائوچویی یا پلاستیکی است.
مکانیسم عمل گلوتارالدئید
فعالیت میکروب کشی گلوتارالدئید به دلیل الکیله کردن گروه های سولفیدریل، هیدروکسیل، کربوکسیل و آمینی میکروارگانیسم ها است که با سنتز RNA ، DNA و پروتئین تداخل می کند.
معرفی محصولات گلوتارالدئیدی |
ضدعفونی کننده آندوسکوپ دکتر برنا جی تی ای Dr.Borna GTA 2.5% ضدعفونی کننده سطح بالا (High Level) مورد مصرف: ضدعفونی سطح بالای ابزار و وسایل پزشکی و آندوسکوپ و انواع اسکوپ ها ضدعفونی کننده دستگاه آندوسکوپی |
ضد عفونی کننده سطح بالای ابزار پزشکی (High level) نیپکونکس 54 اسپورساید معادل دکونکس 54 اسپورساید دارای 2.5 درصد گلوتار آلدئید ضدعفونی سطح بالای کلیه ابزار پزشکی شامل آندوسکوپ های قابل انعطاف، غیر قابل انعطاف ابزار بیهوشی ، آمبوبگ و تیغه های لارنگوسکوپ قابل استفاده در مراکز بیمارستانی، درمانگاهها، مراکز دندانپزشکی |
| خرید ضدعفونی کننده سطح بالا |
شرایط ضدعفونی سطح بالا
تأييد سازگاری محلول های ضدعفوني كننده با ابزار، توسط شركت توليدكننده از اهميت بالايي برخوردار مي باشد.
شرايط تهويه مورد نياز، جهت جلوگيری از مواجهه پرسنل با بخارات محلول ضدعفونی كننده در غلظت های بالاتر از حد مجاز (كه توسط اداره بهداشت حرفه ای تعيين شده) بايد تامين گردد.
منطقه ضدعفوني بايد داراي تهويه قوي، جايگاه كار بزرگ و دو عدد سينک براي شستشو و زدودن ضدعفوني كننده ها از وسايل (آب كشی) باشد. (بر طبق استانداردهای اعتبار بخشی و انجمن ارتقاء تجهیزات پزشکی
AAMI يا ساير استانداردهايی جاري)
همانطور كه قبلا اشاره شد تمايل بين المللي بر اين مي باشد كه ضدعفونی سطح بالا بايد به گونه ای انجام شود که كليه مراحل آن تضمين گردد.
در نتيجه انجام فرايند ضدعفونی سطح بالا به طور كامل، شامل مراحلی است كه ترتيب آن بايد رعايت شود.
مراحل ضدعفونی سطح بالا
- اين مراحل عبارتند از:
شستشو - آب كشی
- خشک نمودن
- ضدعفونی نمودن
- آب كشی وسيله ضدعفونی شده
- خشک نمودن
الف) شستشو
1. يک محلول شوينده آنزيمی (دکتر برنا برنازایم) با استفاده از آب آشاميدنی در ظرف شستشو آماده نمائید، غلظت و دمای آب را همانطور كه توليدكننده محصول مشخص نموده رعايت نمائيد.
2. آندوسكوپ را بطور كامل در محلول فرو ببريد. (در رابطه با مدل هايی كه غير قابل فروبردن در آب می باشند قسمت سر را داخل محلول فرو نبريد)
3. محلول شوينده آنزيمی را در كانال های آندوسكوپ جريان دهيد تا باقيمانده های آلی را كاملا از بين ببرند.
4. بگذاريد وسايل غوطه ور بماند ، و كانال هاي پرشده از محلول را طبق زمان توصيه شده توسط توليدكننده محصولات تميزكننده به حال خود رها كنيد.
5. در مدل هايي كه نمی توان آن ها را غوطه ور نمود ، قسمت سر را با دستمال آغشته با محلول هاي شوينده آنزيمی تميز كنيد.
6. محلول دترجنتی آنزيمی را دور بريزيد.
7. ظرف شستشو را با استفاده از آب آشاميدنی آبكشی نمائيد.
ب) آبكشی
1. ظرف شستشو را داخل سينک قرار دهيد.
2. مقدار زيادي آب، از كانال هاي آندوسكوپ عبور دهيد.
3. قسمت هاي خارجي آندوسكوپ و ابزار پزشكي را آبكشی نماييد.
4. مطمئن شويد كه تمام باقيمانده هاي ماده تميز كننده در قسمت های داخلی و خارجی آندوسكوپ را با آب کشی كاملا پاک نموده ايد.
5. آب سينک را پس از هر بار آبكشی دور بريزيد.
ج) خشک نمودن
– كانال ها و سطوح خارجي آندوسكوپ را، با الكل ° 70 درجه آبكشي كنيد. (آبكشی نهايی)
– عمل خشک كردن را با پارچه تميز يكبار مصرف و يا با هوای فشرده كم فشار انجام دهيد.
راهنماهای كلی برای انجام ضدعفونی سطح بالا
پراستیک اسید یا پراکسی استات اسید عملکرد سریعی علیه میکروارگانیسم ها دارد. از مزیت های ویژه آن فقدان محصولات تجزیه ای مضر (استیک اسید، آب، اکسیژن، هیدروژن پراکسید) افزایش خروج مواد آلی و باقی نگذاشتن هیچ باقیمانده ای است. پراستیک اسید در حضور مواد آلی نیز موثر است و حتی در دماهای پایین خاصیت اسپورسیدالی خود را به خوبی نشان می دهد.
پراستیک اسید کنار مواد ضدخوردگی و تنظیم کننده Ph خورندگی ندارد. پراستیک اسید خصوصا وقتی رقیق شود ناپایدار است. برای مثال محلول 1 درصد ظرف 6 روز تجزیه می شود و نیمی از قدرت خود را از دست می دهد. در حالیکه محلول 40 درصد در هر ماه 2 درصد یا کمتر از عوامل فعال خود را از دست می دهد.
پراستیک اسید و پراکسید هیدروژن کنار هم دارای ویژگی های باکتری کشی قوی هستند.
Peracetic acid is a highly biocidal oxidizer that maintains its efficacy in the presence of organic soil. Peracetic acid removes surface contaminants (primarily protein) on endoscopic tubing
معرفی ضدعفونی کننده سطح بالا برپایه پراستیک اسید و هیدروژن پراکسید |
ضدعفونی آندوسکوپ پراناسید ام 1 پرا Peranacid M1 Pera PeranacidM1 Pera ضدعفونی کننده سطح بالا برای ضدعفونی آندوسکوپ و ابزارهای جراحی شکل کنسانتره پودری است که با انحلال در آب شهری تولید پراستیک اسید خنثی و هیدروژن پراکساید می نماید. نحوه استفاده: یک ساشه 20 گرمی در 2 لیتر آب 40 تا 45 درجه سانتیگراد، بعد از حل شدن 15 دقیقه صبر کنید تا فعال شود. زمان برای ضدعفونی سطح بالا: 10 دقیقه ماندگاری محلول آماده شده: 5 روز از زمان آماده شدن معادل 50 لیتر محلول برای 5 روز |
پراناسید ام1 پرا-اس Peranacid M1 Pera S بر پایه پراستیک اسید و هیدروژن پراکساید وزن 500 گرم ، دارای 25 ساشه 20 گرمی {استریل کننده سرد} ماندگاری محلول آماده 5 روز، معادل 25 لیتر محلول یک استریل‌کننده شیمیایی به شکل کنسانتره پودری با فرمولاسیون منحصر به فرد بوده طریقه استفاده: 1 ساشه 20 گرمی را در یک لیتر آب ولرم 40 تا 45 درجه سانتیگراد به آرامی ریخته و هم بزنید. بعد از گذشت 15 دقیقه محلول آماده مصرف می باشد. مدت زمان اثر: 10 دقیقه برای استریل زمان ماندگاری محلول آماده شده در زمان مصرف: 5 روز از زمان آماده شدن |
پراناسید ام 3 های-پی Peranacid M3 High-P هر بسته 25 تایی معادل 25 لیتر محلول 14 روز ماندگاری قیمت هر لیتر 768 هزار تومان ضدعفونی کننده سطح بالا به شکل کنسانتره پودری است که از انحلال آن در آب شهری محلول کلرین دی اکساید ایجاد می شود. این محصول با فرمولاسیون منحصر به فرد خود می تواند برای ضدعفونی ابزار و تجهیزات حساس به حرارت مور استفاده قرار بگیرد. ¶ روش استفاده: یک ساشه 20 گرمی را در 1 لیتر آب حل کنید. سپس ابزار آبکشی شده شده را در محلول آماده غوطه ور کنید. ¶ زمان لازم: زمان لازم برای ضدعفونی سطح بالا 10 دقیقه می باشد. ¶ ماندگاری : ماندگاری محلول استفاده شده 7 تا 14 روز می باشد. (بستگی به دیدن آلودگی در محلول متغیر است.) ¶ هر قوطی 500 گرمی تولید 25 لیتر محلول می نماید. |
پراناسید M2 های ال ، Peranacid M2 High-L سازمان مجوز دهنده : غذا و دارو محلول آماده مصرف محلول های لول با پایه کلرین دی اکساید جهت ضدعفونی سطح بالای ابزار پزشکی و دندانپزشکی حساس به حرارت ضدعفونی سطح بالای اسکوپ ها نظیر (آندوسکوپ و کلونوسکوپ) آمبوبگ ، ماسک تنفسی، لوله های ونتیلاتور و سایر تجهیزات تنفسی و ابزار حساس به حرارت ضدعفونی قالب های دندان اسپورسیدال، توبرکلوسیدال، مایکوباکتریسیدال، باکتریسیدال، ویروسیدال ، فانجیسیدال مدت ماندگاری: 7 الی 14 روز در صورت دیده نشدن آلودگی |
دکتر برنا اکسی پلاس Dr Borna Oxy Plus {کارتن 15 عددی از یک لیتری} محلول کنسانتره ضدعفونی کننده سطح بالا – بر پایه اکسیژن فعال برای ابزار و وسایل پزشکی و جراحی ماده موثره: هیدروژن پراکساید موارد مصرف:ضدعفونی سطح بالای ابزار نحوه استفاده: 20 درصد و زمان غوطه وری 15 دقیقه اسپورسیدال، {غلظت 20 درصد} و زمان غوطه وری 90 دقیقه |
ضدعفونی و رسوب‌زدا دستگاههای همودیالیز و تجهیزات پزشکی،خطوط تولید داروسازی {DI} دارای پروکسی استیک اسید 3 درصد، پروکسید هیدروژن، استیک اسید، EDTA، HEDP و آب دیونیزه
|
پروکسان 15 درصد | ضدعفونی کننده صنایع غذایی و شیر و لبنیات جهت استفاده در CIP سیستم، ظروف و بطری مخصوص بسته بندی، سطوح دستگاههای غذایی، حوضچه ورودی، اتمسفر و فضای سالن، ضدعفونی سطوح محصولات کشاورزی، انبار، سیلوها و سردخانه ها، بهداشتی کردن آب، سطوح عمومی / سرویسهای بهداشتی |
