تهیه و توزیع محصولات پزشکی، دندانپزشکی و بیمارستانی

راههای ارتباطی:  09355929609  ، 09362625906  ، 02177142885   

بیماری های قابل انتقال در دندانپزشکی

بیماری های قابل انتقال در دندانپزشکی

بیماری های قابل انتقال در دندانپزشکی

بیماری‌های قابل انتقال در دندانپزشکی از مهم‌ترین دغدغه‌های حوزه بهداشت دهان و دندان هستند، زیرا در محیط دندانپزشکی هم تماس مستقیم با خون و بزاق وجود دارد و هم استفاده از ابزار تیز و برنده، که ریسک انتقال عفونت را افزایش می‌دهد.

آگاهی از این بیماری‌ها و روش‌های پیشگیری برای دندانپزشکان، دستیاران و حتی بیماران ضروری است.

مهم‌ترین بیماری‌های قابل انتقال در دندانپزشکی

۱. بیماری‌های ویروسی

  • هپاتیت B و C:
    یکی از شایع‌ ترین بیماری‌های قابل انتقال در محیط‌ های پزشکی و دندانپزشکی است. انتقال از طریق خون، بزاق آلوده و ابزار استریل‌نشده امکان‌پذیر است.

  • HIV (ویروس نقص ایمنی انسانی):
    انتقال از طریق خون و مایعات بدن. اگرچه احتمال انتقال آن نسبت به هپاتیت کمتر است، اما همچنان اهمیت زیادی دارد.

  • هرپس سیمپلکس (HSV-1 و HSV-2):
    از طریق تماس مستقیم با ضایعات یا بزاق آلوده منتقل می‌شود.

  • ویروس‌های تنفسی مانند آنفلوآنزا و کرونا (COVID-19):
    انتقال از طریق آئروسل‌ها و قطرات تنفسی در هنگام کار با تجهیزات دندانپزشکی.

۲. بیماری‌های باکتریایی

  • سل (Tuberculosis):
    یکی از مهم‌ترین بیماری‌های تنفسی قابل انتقال در دندانپزشکی است. هنگام استفاده از توربین‌ها و وسایل تولیدکننده آئروسل، خطر انتقال بالا می‌رود.

  • سیفیلیس:
    انتقال از طریق تماس مستقیم با زخم یا خون آلوده امکان‌پذیر است.

  • بیماری‌های ناشی از استرپتوکوک‌ها و استافیلوکوک‌ها:
    می‌توانند از طریق زخم‌ها یا ترشحات دهانی منتقل شوند.

۳. بیماری‌های قارچی

  • کاندیدیازیس (برفک دهان):
    در بیماران با نقص ایمنی یا افرادی که داروهای خاص مصرف می‌کنند، قابل انتقال است.


راه‌های انتقال بیماری‌ها در دندانپزشکی

  • تماس مستقیم با خون و بزاق بیمار

  • آسیب ناشی از وسایل تیز (Needlestick injuries)

  • تماس با سطوح آلوده و وسایل استریل‌نشده

  • آئروسل‌ها و قطرات تنفسی منتشرشده در حین درمان


اقدامات پیشگیرانه در دندانپزشکی

  1. رعایت اصول استریلیزاسیون و ضدعفونی

    • استفاده از اتوکلاو برای استریل ابزار

    • ضدعفونی سطوح و یونیت دندانپزشکی

  2. استفاده از وسایل حفاظتی فردی (PPE)

    • ماسک، دستکش، عینک و شیلد محافظ

  3. رعایت بهداشت دست‌ها

    • شست‌وشو یا ضدعفونی دست قبل و بعد از هر بیمار

  4. واکسیناسیون کارکنان

    • واکسن هپاتیت B برای دندانپزشکان و دستیاران ضروری است.

  5. کنترل عفونت‌های هوابرد

    • تهویه مناسب کلینیک

    • استفاده از ساکشن قوی و رابر دم (Rubber Dam)

  6. مدیریت ایمن وسایل تیز

    • دفع سرسوزن و تیغ در ظروف مقاوم

راههاي انتقال میكرو ارگانیسم ها در مراكز دندانپزشكی عبارتند از:

1- تماس مستقيم با خون، مايعات بدنی يا ساير موارد آلودة مربوط به بيمار

2- تماس غير مستقيم با اشياء آلوده مانند وسايل، تجهيزات و سطوح آلوده

3- تماس مخاط چشم، بينی يا دهان با ترشحات آلودة ناشی از پاشش ها يا ترشحاتی كه حاوی ميکرو ارگانيسم های پاتوژن بوده و از فاصلة نزديک پاشيده می شوند : مانند سرفه يا عطسه يا حتی صحبت كردن معمول

4- استنشاق ميکرو ارگانيسم های عفونی دارای منشاء هوايی كه می توانند برای مدتهای طولانی در هوا معلق باقی بمانند.

عفونت در دندانپزشکی
عفونت در دندانپزشکی

ايجادعفونت از طريق هركدام از راههاي ذكر گرديده، مستلزم اين است كه همه عوامل زير فراهم باشند:

ارگانيسم پاتوژن (مثلا هپاتیت) با قدرت بيماريزايی كافی و تعداد مناسب برای توليد بيماری، منبعی مانند خون كه به پاتوژن اجازة زنده ماندن و تکثير بدهد، يک راه انتقال از منبع به ميزبان، يک ميزبان مستعد مانند كسی كه دچار ضعف سيستم ايمنی بدن است.

وجود اين عوامل، زنجيرة عفونت را به راه مي اندازد و با ايجاد تداخل در يک يا چند حلقة اين زنجيره، روند انتقال عفونت مختل مي گردد، بطور كلی خون و ساير مايعات بدنی كه احتمال آلودگی آنها زياد است، را بايد عفونی درنظرگرفت؛ زيرا بيماران مبتلا به بيماريهای دارای منشاء خونی، می توانند كاملاً از بيماری خود بی اطلاع بوده و هيچ علامتی نداشته باشند.

اسكراب جراحی یا هندراب؟

استراتژي تمیز وضد عفونی كردن ترشحات و ريختگی خون:

گزارشات نشان داده است قسمت عمدة بیماری های قابل انتقال در دندانپزشکی توسط ترشحات خونی بوجود می آيند که ناشی از پاشش خون درحين درمان با استفاده از وسايل روتاری -توربين-يا اولترا سونيک است و بايد آلودگی را فوراً برطرف كرد و مرتفع ساخت تا خطر تماس بعدی بيماران با آن وجود نداشته باشد.

كسی كه مسؤول تميز و ضد عفونی كردن چنين آلودگيها می باشد، بايد دستکش به دست كرده و از لوازم محافظ شخصی مناسب استفاده نمايد. مواد آلی مشهود بايد با مواد جاذب – مانند دستمال حوله ای يکبارمصرف- تميز شوند. دستمال آلوده را بايد در يک كيسه مقاوم و ضد نشت انداخته شده و روی كيسه برچسبخطرزيستینصب شود.

21 راه برای پيشگيری از مسموميت با مواد شوینده و ضدعفونی کننده

 

در مورد سطوح غير متخلخل اول بايد تميز شده و سپس توسط يک محلول ضد عفونی كنندة بيمارستانی دارای اثر متوسط – توبركلوسيدال- كه مورد تأييد ادارة غذا و داروی كشور باشد، ضد عفونی شوند.

جلوگیری از بیماری های قابل انتقال در دندانپزشکی
جلوگیری از بیماری های قابل انتقال در دندانپزشکی

جلوگیری از بیماری های قابل انتقال در دندانپزشکی

ساده ترين و ارزانترين مادة ضدعفونی كننده یک چهارم  پيمانه وايتکس خانگی در يک گالن آب می باشد. دستمال های يکبار مصرف آغشته به الکل، وايتکس و دستمال هايی را كه برای خشک كردن مصرف گرديده و ساير لوازم محافظ شخصی – به غير از عينک محافظ/شيلد صورت –  را در يک كيسة زباله زرد رنگ به عنوان زبالة عفونی خطرناک انداخته و به روش مناسبی دور انداخته شوند.

برای تميز كردن آلودگی های كمتر از30 ميلی ليتر حجم خون  ازگرانولهای سدیم دی کلروو ایزو سیانورات NaDCC  استفاده شود.

به منظور استفاده از گرانول ها بايد آنها را روی ناحية آلوده ريخت به نحوي که ناحيه را كاملاً بپوشانند و به مدت پنج دقيقه صبركرد تا مايع آلودگی ها كاملاً جذب شود.

سپس آنها را با استفاده از دستمال حوله ای يکبار مصرف جمع كرد و مجموعه را به عنوان زبالة عفونی خطرناک دور ريخت و محل را با استفاده از محلول تازه و رقيق هيپوكلريت سديم 1:100 تميز كرده و سپس با آب شسته شود تا وايتکس سبب خوردگی سطح زيرين خود نشود.

نکته: اگر برای برطرف كردن آلودگي ها اين گرانولها در دسترس نبودند، مطابق با روش بکار رفته برای آلودگيهای بيشتر از 30 ميلی ليتر رفتار شود.

شایع ترین عفونت بیمارستانی چیست؟

برای تمیزکردن آلاینده بیشتراز30 میلی لیترحجم خونOPIM/ لازم است ناحيه را با دستمال حوله ای يکبار مصرف پوشانده تا از انتشار بيشتر آلودگی جلوگيری كرده و مايع را جذب نمايد.

روی حوله را محلول تازه و رقيق هيپوكلريت سديم ريخته و زمان داده می شود تا مايعات كاملا جذب شوند و مجموعه را به عنوان زبالة عفونی خطرناک دور ريخته و محل را با استفاده از محلول تازه و رقيق هيپوكلريت سديم 1:100 تميز كرده و سپس با آب شسته شود تا وايتکس سبب خوردگی سطح زيرين خود نشود. بیماری های قابل انتقال در دندانپزشکی

آمالگام مربوط به يونيت دندانپزشکی
آمالگام مربوط به يونيت دندانپزشکی

راههاي عملی براي اجراي روش هاي بهینة مديريت پسماندهاي آمالگام در مطب:

  • آمالگام های كپسولی را در اندازه های مختلف در اختيار داشته باشيد و پس از مصرف اضافات آمالگام اختلاط يافته و آمالگام تماس نيافته و صافيهای چندبار مصرف آمالگام مربوط به يونيت دندانپزشکی را در ظرفهای دهانة گشاد به صورت جداگانه ريخته – 3 ظرف جداگانه – و در آنها را محکم بسته تا هوا رد و بدل نشود و روی آن نوشته شود “پسماندهای آمالگام تماس نيافته تمیز برای بازيافت. و”زبالة كپسول های آمالگام برای بازيافت. وپسماند های آمالگام تماس يافته برای بازيافت.” وقتی ظرف پر شد برای بازيافت ارسال شود.

صافی هرگز زير جريان آب شسته نشود، زيرا باعث ورود آمالگام به جريان آب فاضلاب خواهد شد .

ضدعفونی گلوتارآلدئیدی دکتربرنا

از مواد فاقد ترکیبات کلردار -فاقدوایتکس- برای تمیزکردن لوله های آب یونیت استفاده شود، زیرا این ترکیبات باعث تجزیه آمالگام می شوند.

روش های پیشگیرانه ای که برای کاهش خطر قرارگیری در معرض آلودگیهای خونی بکار می روند، عبارتند از:

1- از تماس خون/ مايعات بدنی با پوست آسيب ديده و غشاهای مخاطی جلوگيري شود.

2- تماس خون/مايعات بدنی را با پوست سالم و لباس بايد به حداقل رسانده شود و هر جايی از سطوح را كه احتمال دارد خون روی آن ريخته باشد، به سرعت و كاملاً دقيق ، تميز و ضد عفونی گردد.

3- از ايجاد آسيب ها و صدمات ناشی از اجسام تيز پيشگيری شود.

4- پرسنل در برابر هپاتيت (بیماری های قابل انتقال در دندانپزشکی) واكسينه گردند.

5- از استفاده از يک وسيله آلوده برای چند بيمار جداً پرهيز گردد و برای هر بيمار كه نياز به تزريق بی حسی موضعی دارد از سوزن يکبار مصرف استريل و كارتريج نو استفاده گردد .

6- از پوست به خوبی مراقبت شود.

7- همه هشدارها و احتياط ها را رعايت شود تا علاوه بر حفاظت خود، از انتشار عفونت های اكتسابی وابسته به مراكز درمانی در بين بيماران جلوگيري گردد. بیماری های قابل انتقال در دندانپزشکی

8- هرگونه زخم يا ساييدگی پوستی را بايد با پانسمان ضد آب پوشاند.

9- قبل و بعد از تماس با بيمار، قبل از پوشيدن دستکش و بعد از درآوردن آن، بايد دست ها را شست يا به كمک محلولهای الکلی ضد عفونی كرد و برای هر بيمار از دستکش نو استفاده كرد.

10- خطر آلودگی اتفاقی با خون/ مايعات بدنی ارزيابی شوند.

11- هرجا كه احتمال می رود باخون تماس پيدا شود، از پوشش های محافظ استفاده شود.

12- برای دفع زباله های كلينيکی، از روش های ايمن تبعيت گردد.

اسپری ضدعفونی کننده دندانپزشکی  سریع الاثر دکتر برنا فست

1 دیدگاه دربارهٔ «بیماری های قابل انتقال در دندانپزشکی»

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *